Het Vlaams netwerk van ondernemingen “Voka” kwam gisteren naar buiten met het nieuws dat ze voor een systeem willen zorgen dat veel flexibeler wordt rond ziekte-uitval en langdurig zieken. De organisatie wil dat huisartsen werknemers niet langer dan een maand thuis schrijven, zonder het inschakelen van een arbeidsarts. Met 500.000 mensen kent België het op twee na hoogste aantal arbeidsongeschikten in heel Europa. Onze reporter ging op zoek naar een persoon die deel uitmaakt van deze groep.
Onregelmatige werkuren eisen hun tol
Wij hadden een gesprek met een persoon die liever anoniem wil blijven en op dit moment thuis in een burn-out verkeert. De persoon werkte jarenlang in de horeca, een sector die bekendstaat om onregelmatige uren en hoge werkdruk. “Op een bepaald moment ging ik op automatische piloot.” Je staat op, werkt, slaapt een paar uur, en begint weer opnieuw. “Op lange termijn doe je het gewoon niet meer graag.”
Mentaal opgebrand
“Ik kwam eigenlijk in een bepaalde cyclus terecht waarin ik bijna puur op cafeïne leefde.” Steun vindt de persoon vooral bij vrienden en familie. “Familie en vrienden zijn voor mij echt belangrijk.” Volgens Frank Beckx, gedelegeerd bestuurder van Voka, zitten er in de groep van arbeidsongeschikten wel degelijk mensen die in staat zijn om terug naar de werkvloer te gaan. Een goede begeleiding is hiervoor cruciaal. We vroegen ons af of dat bij de persoon die we een gesprek mee hadden, dat ook van toepassing was. “Nu terug gaan werken zou gewoonweg niet lukken, ik ben mentaal volledig opgebrand.” Volgens de persoon zou binnen de kortste keren weer thuis belanden. “Voor anderen lijkt een burn-out niet serieus maar je begrijpt het pas als je het zelf meemaakt.”
Medische noodzaak of misbruik?
Volgens Voka zouden dokters dus te vaak patiënten langer dan een maand thuis schrijven, wanneer dat eigenlijk niet nodig is. De persoon zelf geeft aan dat de dokter wel de juiste beslissing heeft genomen. “Ik zou nooit zonder reden een dokter bezoeken”, aldus de geïnterviewde. Mensen zoals de bevraagde waar het probleem zich meer mentaal voordoet, zijn natuurlijk niet altijd eenvoudig in te schatten voor een dokter. Net zoals veel anderen vindt deze persoon dat het jammer zou zijn dat er mensen die echt ziek zijn, moeten boeten voor mensen die niet helemaal eerlijk zijn.
Geen zwart-witverhaal
Het debat rond langdurige ziekte is complex, zoveel is duidelijk. Enerzijds is er de realiteit van een arbeidsmarkt die onder druk staat, met een record aantal langdurig zieken en een systeem dat financieel steeds moeilijker houdbaar wordt. Anderzijds zijn er mensen zoals de persoon waaraan we enkele vragen stelden, die écht niet anders kunnen dan tijdelijk uitvallen. Voor wie mentaal op is, voelt zelfs de gedachte aan werken als een onmogelijke opgave. Een burn-out is niet zichtbaar op een scan en is voor een huisdokter niet altijd eenvoudig op te merken. Elke situatie is anders, en precies daarom is het gevaarlijk om met een systeem te komen dat voor al die gevallen kan geraadpleegd worden.
Het verhaal van de persoon die getuigde laat zien hoe belangrijk het is om naar de persoon achter de ziekte te kijken en de groep arbeidsongeschikten niet allemaal over dezelfde kam te scheren. Achter elk ziektebriefje zit een mens met een verhaal.