Op woensdag 24 september keurde het Vlaams Parlement de Septemberverklaring goed. De Vlaamse regering, onder leiding van minister-president Diependaele, wil 1,5 miljard euro besparen en 300 miljoen euro aan subsidies schrappen. Naast besparingen in de verbouwsector zijn er ook nog bijgekomen in het onderwijs, de zorg- en de cultuursector.
Pijnlijke besparingen, maar begrijpelijk
In de cultuursector zijn er ook besparingen aangekondigd. Dat kwam hard aan in de sector die een paar jaar geleden ook in de hoek zat waar de covid-klappen vielen. Nu, een paar jaar later, worden onder meer de subsidies van de IJzertoren gehalveerd en moet het Schoenenmuseum in Izegem de deuren voorgoed sluiten.
“Het zijn pijnlijke besparingen,” getuigt Kathleen Winne, schepen van Cultuur in Diksmuide. “Natuurlijk is het nooit leuk om te horen te krijgen dat je minder subsidies krijgt.” Winne stelt dat het beleid dringend moet veranderen zodat de regering niet in de zakken van de modale burger moet zitten om de tekorten en putten te vullen.
Anderzijds zegt de schepen dat cultuur een zeer belangrijke schakel is in de ontwikkeling van mensen. Het is de grond van alles, met name de polarisatie van maatschappelijke verarming. Maar als je het vergelijkt met de sociale sector, snapt Winne wel dat ze op de tweede plaats komt. Basisprincipes als voedsel en water zijn de belangrijkste voorzieningen.
Zo krijgt ook de sportsector een groter budget dan de cultuursector. Winne vindt dat cultuur niet minderwaardig is dan sport. “Cultuurpersoneel werken even hard voor diezelfde halve frank waarvoor het sportpersoneel werken”, stelt ze. “Alles is fluctuerend en ooit zal het wel weer goedkomen met de sector. Maar “wanneer” is de grootste en belangrijkste vraag die we ons nu moeten stellen. Na de besparingen is het een slagveld, ik hoop vooral dat de mensen hun moed niet verliezen en hun creativiteit niet verliezen”.
3.800 studenten verliezen hun beurs
In het onderwijs wordt ook geknipt door de Vlaamse regering. Zuhal Demir, Vlaams minister van Onderwijs, bespaart nu 50 miljoen euro extra. De schoolbonus zal grotendeels geschrapt worden. Dat was een mooie som van 23 euro tot bijna 70 euro per jaar, die nu verdwijnt voor iedereen die geen sociale toeslag krijgt.
“Door het prijsverschil zou ik zonder mijn beurs hier niet kunnen wonen, dus ik maak me wel een beetje zorgen. Door de aankomende presidentsverkiezingen lijkt me de kans klein dat ze mijn beurs zouden afschaffen”, getuigt Japanse Erasmus-studente Rioko Uchiyama.
Halvering sinds 2022
Op 1 juli veranderden nog de renovatiepremies in Vlaanderen. Nu, nog geen 3 maanden later, zijn er opnieuw aanpassingen die het lastiger maken voor Vlamingen die een huis willen bouwen of renoveren.
In de verklaring heeft het Parlement gekozen dat de mensen uit de hoogste inkomensgroepen geen kans meer maken op een premie. Wie dus te veel verdient, heeft geen recht meer op ‘MijnVerbouwPremie’.
Lorenzo Lefevere, zelfstandige die nieuwbouw en renovaties doet, zegt dat er veel minder aanvragen binnen komen dan vroeger.
“Er is een grote verandering in mijn agenda, het voorblad is eruit gescheurd! Het is zeker gehalveerd met twee of drie jaar geleden.”
Hijzelf is niet in paniek door de besparingen, omdat hij ook niet zo’n groot bedrijf heeft. Lefevere deelt mee dat de grotere bedrijven het er lastiger mee hebben.
Lorenzo ziet de vraag naar verbouwingen en renovatiewerken al 20 jaar achteruitgaan. Hij zegt dat door de beslissing van de regering om de woonbonus aan te passen en nu af te schaffen, ze de mensen niet meer ondersteunen om te renoveren.
“Ik denk dat ze jonge gezinnen moeten stimuleren en eventueel de woonbonus opnieuw installeren, zodat de mensen weer hun eigen huis wouden bouwen of renoveren. Het wordt moeilijker voor de gewone particuliere mens, een huis bouwen is elitair aan het worden”, sluit Lefevere af.
