De amateurtak in de sportindustrie heeft het moeilijk. Dat is uiteraard niets nieuws in de sportwereld. Het is een gekend probleem. Denk maar aan de amateurkoersen die verdwijnen, amateurteams in voetbal en koers die verdwijnen. Andere nevensporten die het zwaar krijgen. Ook de jeugd krijgt het moeilijker om kansen te krijgen. In dit artikel wordt de focus gelegd op de financiële kant van provinciale reeksen in het voetbal en dit over de provinciegrenzen heen.
“We draaien weer op volle toeren”, roept Bart Saelens enthousiast in de knusse kantine van SV-Ingelmunster. Saelens is vrijwilliger en grote sponsor bij SVI. Hij zetelt er ook in het bestuur en heeft al veel ervaring in het provinciale voetbal. Hij levert immers aan tientallen amateurclubs drank. Bierhandel Saelens is een gekend begrip in West-Vlaanderen.
Nostalgie
“SV-Ingelmunster heeft er al een lange geschiedenis opzitten. Het bekendst waren we onder KSV Ingelmunster. We speelden rond de jaren ’90 in de toenmalige tweede klasse en konden in een bepaalde bekercampagne zelfs ‘het grote Anderlecht’ uitschakelen. Ik herinner me nog goed dat we toen met vele bussen naar Brussel afzakten en de sfeer in de hele gemeente rond de voetbal hing. Enkele weken later gingen we dan wel zwaar onderuit tegen Racing Genk, maar niemand die daar om treurde. We hadden namelijk al geschiedenis geschreven.”
De nostalgie en het enthousiasme van die tijd spat nog altijd van het gezicht van Saelens. Toch bestaat de toenmalige club niet meer. In 2019 werd namelijk het huidige SV-Ingelmunster geboren. Na Mandel United, OMS, KSVI, en omzwervingen naar Harelbeke en Izegem (fusies) is het al de zoveelste club die een thuisbasis vindt in Ingelmunster. De case van Ingelmunster toont duidelijker dan welke club dan ook hoe moeilijk het is om te overleven op een lager niveau.
Nieuwe maatregelen
Uit studies blijkt dat het runnen van een provinciale club tussen de 150.000 en 350.000 euro ligt. Dat is erg hoog en dat werd ook zo geacht door de Vlaamse Overheid. Daarom werd er recent beslist dat die uitgaven drastisch naar beneden moesten. De overheid besloot om vanaf seizoen 2023-2024 een nieuw financieel reglement te creëren. Belangrijke maatregelen in het reglement waren bijvoorbeeld een maximale (winst)vergoeding per speler en per seizoen. Die lag dan op maximum 4.500 euro per individu. Door deze maatregel wilde de regering een gelijk speelveld voor alle clubs creëren.
Ben Weyts die toen nog Vlaams Minister van Sport was, kondigde de hervorming in het parlement aan als ‘historisch’ en ‘een kleine revolutie in ons voetbal’. Naast de maatregelen met betrekking op de maximumvergoedingen kwam er ook een tweede belangrijke maatregel voor in het wettelijk kader. Er mocht namelijk niet meer met cash betaald worden. Enkel digitale betalingen worden sindsdien nog toegestaan in het provinciaal voetbal. Die maatregel volgt op de problematiek van het zwartgeld in het voetbal.
De twee maatregelen kwamen op vraag van de provinciale teams zelf. De coronapandemie hakte er zwaar in bij die clubs. Bij sommige ploegen was het zelfs de doodsteek (al dan niet rechtstreeks, maar wel telkens met een invloed van de pandemie). Clubs als KFC Diest of SC Eendracht Aalst gingen failliet na die periode. De eerste bestaat niet meer, maar voor SC Eendracht Aalst werd intussen een oplossing gevonden. Zij fusioneerden recent met Jong Lede. Het nieuwe Eendracht Aalst Lede kon dit jaar zelfs al een wedstrijd spelen op het veld van Club Brugge in de Croky Cup.
Inkomsten
Sven De Pauw van SK Oetingen benadrukt dat met goed bestuur altijd een heropstart mogelijk is. Hij is geen bestuurslid van Oetingen, maar staat wel in voor de administratie en organisatie van de Vlaams-Brabantse club. “In eerste instantie moet je ervoor zorgen dat je als club gezond blijft. Dat is uiteraard een moeilijke oefening, maar veel clubs bewijzen dat het kan. In provinciale reeksen heb je niet dezelfde inkomsten als die in het profvoetbal. Merchandising (verkoop voetbaltruitjes, sjaals, mutsen, fanwear …), ticketverkoop, tv-gelden, sponsoring en andere inkomstbronnen van profclubs hebben wij veel minder of zelfs niet”, legt De Pauw uit.
De nieuwe maatregelen van Voetbal Vlaanderen en de Vlaamse Overheid zijn een opsteker voor de meeste clubs – Sven De Pauw (SK Oetingen)
“Op gebied van inkomsten is het dus moeilijker, maar dan moet je als club slim zijn in de uitgavencategorie. Ik kan hier weer enkele voorbeelden geven, maar het spreekt voor zich. Spelerslonen zijn er veel hoger, infrastructuur- en onderhoudskosten ook, profclubs hebben veel meer personeel dus die loonkost is ook nog eens hoger. In die optiek zijn de nieuwe maatregelen van Voetbal Vlaanderen en de Vlaamse Overheid een opsteker voor de meeste clubs. Ploegen die in eenzelfde reeks spelen kunnen geen goede spelers meer wegkopen van andere ploegen met de verleiding van een hoger loon, want er is een plafond ingesteld.”
Saelens bekijkt dit toch nog anders. Met SV-Ingelmunster ligt de ploeg waar hij sponsort op koers voor promotie naar eerste provinciale. Toch is dit gek genoeg niet altijd goed nieuws. “Uiteraard hoop je als supporter, maar ook als sponsor, bestuurslid en iedereen die bij de club hoort dat je zoveel mogelijk wedstrijden kan winnen. Promotie is het mooiste wat er is, maar tegelijk ook gevaarlijk.” Maar hoe komt dit nu?
Tegenstelling met realiteit
“Bij een promotie gaan spelers vaak meer loon opeisen. Ze willen een grotere vergoeding dan het jaar ervoor. Die spelers weten uiteraard zelf ook dat ze een reeks hoger spelen bij promotie. Niet alle teams kunnen elke speler van hun kern die 4.500 euro per seizoen bieden. Wanneer die spelers dat geld niet krijgen, dreigen ze er vaak mee om naar de concurrent te gaan die dan wel dat bedrag kan aanbieden. Sommige voetballers worden ook gevolgd door clubs die in derde, tweede of soms zelfs eerste afdeling spelen. Dat zijn de reeksen die net boven het provinciale voetbal en net onder de profcompetitie staan. Wanneer ze een aanbieding krijgen van zo’n club zijn ze vaak geneigd daar op in te gaan, omdat die ploegen meer dan de beruchte 4.500 euro kunnen bieden en daarnaast ook doorgroeimogelijkheden bieden.”
Niet alle teams kunnen elke speler van hun kern 4.500 euro per seizoen bieden – Bart Saelens (SV-Ingelmunster)
Saelens reflecteert dit op zijn eigen ploeg. Enkele weken geleden had hij zo nog een speciale bestuursvergadering waar hij bij was, maar waar ook twee vertegenwoordigers van de spelerskern zelf bij waren. “Voor aanvang van elke competitiestart zitten we sowieso samen om de krijtlijnen en ambitie voor dat seizoen uit te tekenen. Doordat we vorig seizoen een erg moeilijk jaar hadden, mikten we dit jaar op de middenmoot. Maar na de helft van de competitie zagen we dat het veel beter liep dan afgelopen jaar. We hebben dan ook enkele goede jeugdspelers die nu echt aan het doorbreken zijn in ons eerste elftal.”
Speciale bestuursvergadering
“Dit pakt voorlopig erg goed uit. We kunnen nu uitspreken dat we volop meedoen bovenaan. Promotie hangt in de lucht. Daarom beslisten we enkele weken geleden om een van onze gewone maandelijkse bestuursvergaderingen om te vormen tot een speciale vergadering met de kapitein en vice-kapitein van ons A-elftal (Laurens Vandenheede en Simon Vanmarcke).”
“De reden waarom die vergadering plaatsvond met twee vertegenwoordigers van de kern, was om te bespreken wat de visie van de spelers zelf was. Ook zij denken dat promotie er in zit dit seizoen en toen kwam de onvermijdelijke mededeling van Jurgen Olivier (voorzitter van SV-Ingelmunster). Hij zei dat er geen ruimte was om de uitgaven te verhogen om op die manier zo gezond mogelijk te blijven. Er werd dan ook de directe vraag gesteld of er vanuit de spelerskern geruchten waren om de looneisen te verhogen mits een mogelijke promotie. Die waren er toen nog niet. Sowieso zullen er op tijd ook gesprekken komen met elke speler individueel. Voorlopig is er vanuit de kern te horen dat de vriendschap en de sportieve uitdaging op de eerste plaats komt. De spelers zijn voorlopig blij met de vergoeding die ze krijgen en zouden het zien zitten om samen aan de slag te gaan bij een mogelijk grotere sportieve uitdaging.”
Al is Saelens eerder sceptisch over dat laatste. “Ik zit intussen al lang genoeg in de branche om te weten dat beloftes snel afgebroken kunnen worden. Al zie ik zelf ook dat we dit jaar echt wel met een goeie kern zitten die stuk voor stuk goed bevriend zijn met mekaar. Ik zie geen ploeg maar een vriendengroep die strijdt voor elkaar. Dat zou mooi zijn om dit terug te zien in de hoogste afdeling van het provinciale voetbal. Ik weet dat voor geld de beer danst, maar ik probeer toch uit te gaan van het goede van de mensen met wie ik werk en de sterkte van de vriendschap. De tijd zal het alvast zeker uitwijzen.”