‘Het rouwproces is sowieso al een moeilijk proces, en in combinatie met mijn ADD is dat echt een gek idee’

Foto: Stijn Oosterlinck
Foto: Stijn Oosterlinck

Ik sta voor een van Leuvens vele studentenkoten. De voordeur opent een aantal trappen hoger en twee mis-matchte kousen groeten mij. Met een joviale glimlach gaat Stijn (19) mij voor richting zijn kamer. “Een knus stekje”, zeg ik hem. Fairy lights kleuren het plafond en aan elke muur hangt wel iets, een collage foto’s of een prikbord met allerlei badges, of zijn het kroonkurken? Het lijkt zo veel meer dan een kleine kamer van negen vierkante meter.

Wat is ADD precies?

“ADD staat voor attention deficit disorder, wat vaak in verband staat met ADHD, met het grote verschil dat ADD geen hyperactiviteit veroorzaakt. ADD is een mentale aandoening waarbij personen problemen ervaren met concentratie, geluiden, prikkels, functioneren met de dagdagelijks samenleving of de typische problemen zoals niet kunnen stilzitten, maar dat is natuurlijk anders voor iedere ADD’er.”

Hoe uit dat zich bij jou?

“Ik heb vooral last van concentratieproblemen en stilzitten, dat is iets wat ik echt niet kan. Ik heb ook veel last van overprikkeling. Geluids- en sensorische prikkels, het gevoel van piepschuim en bepaalde stoffen van kledij bijvoorbeeld, geven mij een raar gevoel op m’n huid. Bij sociale situaties heb ik het ook vaak moeilijk. Ik geraak dan vlug overspoeld.

“Zo zat ik vorige week met een vriendin in een café dat aan een druk kruispunt lag. Ik hoorde mijn vriendin praten, haar getokkel op haar laptop, een blaffende hond, het verkeer, de muziek, de mensen die naast ons zaten en die die daarnaast zaten, allemaal tegelijk. Ik heb die filter niet die mij toelaat om op een geluid te focussen.

“Emoties ervaar ik denk ik ook anders, vaak in het extreme. Ze komen snel en hevig, en fluctueren ook vaak. Vooral de sterke emoties, zoals verdriet en boosheid maken het mij moeilijk. Als ik boos ben, dan flap ik er van alles uit. Ik bedoel het nooit slecht, maar ik heb het dan wel gezegd. Aan de andere kant ervaar ik geluk en liefde ook heel intens, dus het heeft zo zijn voordelen.”

Een aantal jaren geleden overleed jouw papa, speelt ADD een rol in je rouwproces?

“Ja, meer dan een klein beetje. Het rouwproces is sowieso al een moeilijk proces, en in combinatie met mijn ADD is dat echt een gek idee. Mensen met ADD hebben geen objectpermanentie, wat je zou kunnen vergelijken met ‘uit het oog, uit het hart’, als ik iemand niet actief zie, komen ze in mijn achterhoofd terecht. Ik vergeet die mensen natuurlijk niet, maar ik denk veel minder vaak aan hen. En nu dat mijn papa er dus niet meer is… Daar heb ik het moeilijk mee.

“Mijn gevoelens van rouw en verdriet zijn minder constant, maar wanneer ik een trigger ervaar, een foto van mijn papa of een herinnering die oplaait, dan komen ze uit het niets en dubbel zo hard. Andere mensen begrijpen dat ook niet onmiddellijk. Zo zeggen sommigen dat het na drie jaar toch wel tijd is om verder te gaan, terwijl ik nog altijd niet door het volledige proces ben gegaan, juist omdat ik niet op een constante snelheid door mijn gevoelens ga. Op die manier is mijn proces nogal atypisch.”

Heb je dan specifieke methodes om daar mee om te gaan?

“De copingmechanismen die ik gebruik bij het rouwproces zijn min of meer hetzelfde als die bij een ‘gewone’ overprikkeling, al is muziek beluisteren wel degene waar ik het vaakst naar toe grijp. Dan speel ik zachte, rustige muziek door mijn geluiddempende hoofdtelefoon. Dat is dan muziek die ik vaak beluister, zodat het mij een veilig en bekend gevoel geeft.

“Vroeger ging ik vaak creatief aan de slag. Dat is nu wat minder omdat ik bezig ben met mijn studies, maar in het lager en het middelbaar had ik dat meer dan nodig. Ik speel ook Dungeons & Dragons en Magic: The Gathering, wat op zich ook heel creatieve gezelschapspellen zijn. Dat is iets positiefs die ik merk aan ADD hebben. Mijn brein is altijd heel snel en heel actief bezig, waardoor ik die creativiteit en innovativiteit heb. Bij een vergadering bijvoorbeeld, heb ik vlug ingevingen over waar we iets mee zijn, en waar we niets mee zijn. Als ik ideeën pitch ook, dan vuur ik echt het ene na het andere af.”

Wat kan jij wat niemand anders kan?

“Wat ik daarnet aanhaalde, mijn brein uitzetten, dat is iets wat echt handig kan zijn. Het laat mij ook toe om bepaalde emoties uit te zetten. Dan word ik een soort superheld- superfocus– zeg ik soms wel. Ik kan mij dan echt hyperfocussen op iets, vooral in stressvolle situaties. Als er een probleem is op kamp en ik moet een kind naar het ziekenhuis voeren bijvoorbeeld, dan kan ik door mijn ADD heel doelgericht, met een soort tunnelvisie, werken. Achteraf krijg ik daar natuurlijk wel een terugslag van, de stress en paniek die ik op dat moment verdring slaan mij dan in het gezicht, maar dat is het wel waard.”