Deepfake: fake news van het hoogste niveau

De oorlog in Oekraïne brengt veel propaganda en neppe beelden met zich mee. Onder andere deepfakevideo’s doen de ronde. Makers van die filmpjes laten bijvoorbeeld president Poetin dingen zeggen die hij nooit gezegd heeft. Deepfake-ondernemer Chris Umé heeft zelf ook al deepfakevideo’s gemaakt, maar in een volledig andere context met een getrukeerde Tom Cruise in de hoofdrol.

@deeptomcruise

Sports!

♬ original sound – Tom

In een interview in De Afspraak op 31 maart wil Chris Umé aankaarten hoe gevaarlijk deze technologie kan zijn om foute informatie te verspreiden. “De insteek van de video van Tom Cruise was om mensen te doen lachen, maar ik vind het ook belangrijk dat mensen bewust zijn van het feit dat die technologie bestaat. Nu is het zeer moeilijk om goede deepfakevideo’s te maken, maar de deepfake-technologie zal de komende jaren toegankelijker worden. Het is dus zeer belangrijk om mensen te tonen wat er kan met zo’n deepfake.”

Een deepfakevideo maakt zichzelf niet en vraagt ook heel veel tijd. “De video van Tom Cruise heeft mij drie maanden gekost. Eerst moest de computer een hoop beelden verwerken van Tom Cruise om zijn gezichtsuitdrukkingen te leren. Daarna werd het gezicht van Tom Cruise op dat van de persoon uit het TikTok-filmpje geplakt. Tot slot moest ik nog heel wat verfijnen om ervoor te zorgen dat de video van een enorm hoge kwaliteit te maken.”

Oorlog en deepfake

Het gevaar van deepfake is niet ver te zoeken. Door de oorlog in Oekraïne zijn al verschillende deepfakevideo’s gemaakt, onder andere deze video waarin Poetin zegt dat de wapens worden neergelegd.

De vertaling van wat er in de video verteld wordt: “Beste landgenoten, het onderwerp van mijn interventie betreft de situatie in Oekraïne. De onderhandelingen met Oekraïne vinden momenteel plaats en zijn zeer vruchtbaar voor de Russische delegatie geweest. Ik informeer u dan ook kort. We hebben vrede bereikt met Oekraïne in zijn internationaal erkende grenzen, de Donetsk- en Loeganskregio daarbij gerekend.”

“We moeten heel goed gaan nadenken bij alles wat we zien”, besluit Chris Umé. “Het gebeurt nu al op sociale media waarbij foto’s en video’s volledig uit context worden getrokken. Het is vooral belangrijk om te kijken waar de beelden vandaan komen en welke betrouwbare nieuwsbronnen die beelden gebruiken.”