Magneetvisser Jimmy Deschrijvere naast zijn vondsten © Bas Verbrugghe

Magneetvissen: slachtoffers opvissen of zelf het slachtoffer worden?

Verwarrende wetgeving rond magneetvissen

Magneetvissen wint de laatste jaren meer en meer aan populariteit. Niet alleen volwassenen, maar ook kinderen wagen zich aan deze hobby. Met een touw en een magneet halen ze ijzeren voorwerpen uit het water. Aan de magneten blijven echter vaak munitie en explosieven hangen, wat magneetvissen een gevaarlijke hobby maakt. De Vlaamse Waterweg nv verbiedt dan ook alle vormen van magneetvissen binnen hun netwerk, dat bestaat uit de Leie, Schelde en heel wat andere belangrijke rivieren in Vlaanderen.

“Door het verbod op magneetvissen verliezen we een stuk geschiedenis”, aldus fervent magneetvisser Jimmy Deschrijvere. Hij wijst naar zijn collectie zwaarden en kogels in zijn museum. Een groot stuk geschiedenis van Wervik is in deze ruimte te bewonderen. “Ik begon met deze hobby in 2005. Ik viste zowat alles op wat ik maar kon vinden. Ik startte een museum met al mijn vondsten om de mensen te laten zien hoe mooi deze hobby is. Mijn oorspronkelijke living maakte plaats voor dit museum”, lacht Jimmy. “Toegang is gratis. Ik wil niet dat mensen moeten betalen om het verhaal van hun geboortestad te weten te komen.”

Volgens het decreet van Onroerend Erfgoed valt magneetvissen onder metaaldetectie. Iedere magneetvisser moet over een vergunning beschikken. Niet iedereen kan zomaar aan een erkenning geraken. Zo mag een magneetvisser geen veroordeling oplopen in de laatste vijf jaar vòòr aanvraag van een vergunning. Hij of zij moet minstens 18 jaar zijn en moet kunnen bewijzen dat hij/zij voldoende kennis heeft van magneetvissen. Eenmaal de magneetvisser een vergunning heeft, volgen er heel wat regels om de hobby zelf te kunnen beoefenen.

Opzoeken op smartphone

“De regels voor magneetvissen zijn ingewikkeld, maar een verbod gaat er wel een beetje over. Ik hoop dat de wetgeving binnenkort verandert”, aldus Jimmy. “Het maakt onze hobby alleen maar kapot. Vroeger vielen alle rivieren onder eenzelfde organisatie. Het reglement was hierdoor een pak eenvoudiger.” Momenteel is het beheer van alle waterlopen in Vlaanderen verdeeld over verschillende organisaties. De Vlaamse Waterweg nv, Departement Mobiliteit en Openbare Werken en de Vlaamse Milieumaatschappij beheren elk een deel van de waterwegen in Vlaanderen.

“Als inwoner van Wervik was de Leie mijn vaste plaats om te magneetvissen. Wervik is een historische stad met een rijke geschiedenis. Viroviacum Wervik was de thuisbasis van de Romeinen. Ook tijdens beide wereldoorlogen werd gevochten in Wervik. De Leie is daarom een schatkist van restanten. Doordat de Vlaamse Waterweg nv magneetvissen verbiedt in de Leie, moet ik op zoek gaan naar een andere plek. De hobby voelt niet meer hetzelfde aan als vroeger. De kick om iets te vinden is weg omdat de kans veel kleiner is om op andere locaties iets te vinden. Als ik ergens wil gaan vissen, moet ik altijd zoeken op Geopunt.be of het mag of niet”, betreurt Jimmy.

De Vlaamse Waterweg nv beschouwt magneetvissen als ‘te gevaarlijk’. “Door verschillende acties van enkele magneetvissers zijn er strengere regels opgelegd”, klaagt Jimmy. “Als iemand explosieven of wapens opvist, moeten de politie en DOVO meteen verwittigd worden. De Dienst voor Opruiming en Vernietiging van Ontploffingstuigen – kortweg DOVO – ontmantelt ontploffingstuigen in België. Sommige magneetvissers laten hun vondsten liever rondslingeren langs de waterwegen. Wanneer kinderen of passanten dit zien liggen, riskeren ze hun leven. Het is jammer dat alle magneetvissers de gevolgen moeten ondergaan door misstappen van enkelen.”

De Vlaamse Waterweg nv verbiedt magneetvissen in de Leie © Bas Verbrugghe

“Ingewikkelde regels, maar wel veilig”

“Ik snap dat de regels niet eenvoudig zijn, maar met duidelijke afspraken is de situatie veiliger voor iedereen.” Aan het woord is Ria Berckmans van de cel Communicatie van de Vlaamse Waterweg nv. “In het verleden zijn er al heel wat incidenten geweest met magneetvissers. Bij het opvissen van explosieven of kogels raakten magneetvissers vaak gewond. Als de situatie bleef doorgaan, zou er vroeg of laat een dode gevallen zijn. Het is en blijft nog altijd een hobby, waar niemand zijn leven moet van afhangen.”

“Het excuus dat veel dingen nooit zullen gevonden worden zonder de magneetvissers klopt niet”, merkt Berckmans op. “Bij toekomstige werken zijn er namelijk altijd erkende archeologen die de sites onderzoeken. Hobbyvissers zijn misschien jaloers op die archeologen”, lacht Berckmans. “Er zijn nochtans genoeg andere plaatsen om te magneetvissen. Zo kan een metaaldetectorist op verkenning gaan bij landbouwers, vijvers en kleine rivieren. Magneetvissers mogen van geluk spreken dat ze hun hobby nog mogen uitoefenen in het algemeen. In de provincie Antwerpen is magneetvissen namelijk verboden.”

“Het is en blijft nog altijd een hobby, waar niemand zijn leven moet van afhangen.”

Ondanks de vele commotie over de ingewikkelde wetgeving en het verbod in veel waterwegen op magneetvissen, lijkt de wetgeving niet meteen te gaan veranderen. “Strenge maar rechtvaardige regels garanderen de veiligheid voor iedereen”, sluit Berckmans af.