Ook met vriestemperaturen gaan ijsberen in het water. © Aaron Vereecken

IJsberen gespot in België

De ijsberen onder ons kunnen hun hart weer ophalen. Vorige winter was er door de lockdown geen traditionele nieuwjaarsduik. Niet getreurd, want over heel België zijn er heel wat ijsberenclubs, waar mensen geregeld een duik in het ijskoude water nemen. Maar wat houdt ijsberen nu concreet in? En is het wel verstandig om te doen?

“De nieuwjaarsduik in Oostende is te groot en te onveilig. De BV’s die dan ook nog eens komen pronken dat ze toch het water in zijn gedurfd, zijn al helemaal overbodig. De voornaamste reden waarom mensen aan ijsberen doen, is om zich een met de natuur te voelen. Op de nieuwjaarsduik verliest het ijsberen eigenlijk zijn essentie”, vertelt Yorick De Plecker, algemeen directeur van de Dendermondse IJsberen. Volgens hem wordt het ijsberen door al die acties en media-aandacht soms in een negatief daglicht geplaatst. 

“De nieuwjaarsduik in Oostende is te groot en te onveilig”

Wie zijn ze? Wat doen ze? Wat drijft hen? 

IJsberen mag dus niet verward worden met één keer per jaar tot aan je middel in de Noordzee staan. Er zijn veel verschillende soorten ijsberen. Er zijn ook heel wat verschillende manieren van ijsberen. De Plecker: “Training is heel belangrijk. Met de Dendermondse IJsberen trainen we drie keer per week aan de vijver van het Olymposzwembad. Er zijn veel leden die heel vaak komen, waardoor die mensen automatisch meer zwemmen in het koude water. We hebben ook leden die sporadisch eens komen en zich dan minder diep in het water wagen. Voor die mensen is ijsberen pittiger.” 

IJsberen doe je niet wanneer het dertig graden is en het water bijna dezelfde temperatuur heeft. Het seizoen begint midden september aan een temperatuur van achttien à negentien graden. Die temperatuur zakt geleidelijk aan, maar kan ineens een serieuze dip maken. “Alles hangt een beetje af van de weersomstandigheden. Het is mogelijk dat de temperatuur op een week tijd van tien naar zes graden daalt. Wanneer het begint te vriezen, en er een ijslaag op het water komt, is het onder water twee à drie graden. Dat komt omdat het ijs werkt als een isolator. Eens het ijs smelt, daalt de temperatuur richting nul graden, aangezien je met smeltwater zit”, legt De Plecker uit.

Volgens De Plecker is een opwarming voor het zwemmen niet noodzakelijk. Er zijn andere ijsberenclubs die er wel voor kiezen om zich op te warmen. Die clubs gaan dan eerst wat kilometers lopen of doen wat oefeningen voordat ze in het water gaan. “IJsberen is vooral een psychologisch spelletje. Wanneer het donker en koud is, het regent of er staat een harde wind en je waagt je toch in het water, geeft je dat voldoening en een gevoel van zelfzekerheid”, aldus de Dendermondse ijsbeer.

Gevaarlijk of niet? 

Yorick De Plecker is nu al een goede tien à elf jaar lid van de Dendermondse IJsberen. Elke keer hij in het water gaat, voelt hij zich een pak gezonder en een met de natuur. Daarnaast zijn er nog andere voordelen aan halfnaakt op de steiger staan, wanneer anderen dat niet zouden doen. Denk dan bijvoorbeeld aan een betere bloedsomloop, een sterker immuunsysteem of minder winterkwaaltjes zoals een lopende neus of hoesten. 

Nadelen aan ijsberen zijn er eigenlijk niet, tenzij je ze zelf veroorzaakt. “Wanneer je voor de eerste keer wil ijsberen en je springt meteen in het water, is het mogelijk dat de koude je bij de keel grijpt. Daardoor kan je in paniek raken en dat is zeker niet de bedoeling”, waarschuwt De Plecker. Ook voor mensen met hartproblemen kan ijsberen gevaarlijk zijn, vertelt thuisverpleegster Natalie De Block. “Het hart is een spier. Wanneer een spier extreme koude te verduren krijgt, kan die verkrampen. Doordat je in ijskoud water zit, krijgt je lichaam constant schokken. Voor mensen die zulke omstandigheden gewoon zijn, is er geen probleem. Een beginneling daarentegen kent de gevaren niet altijd en beheerst zijn eigen lichaam misschien ook niet. Daarom is de mentale voorbereiding op zo een duik ook heel belangrijk.”

Zelf proberen?

De Plecker heeft nog enkele tips voor wie de eerste keer gaat ijsberen: ga goed gekleed naar het water, bijvoorbeeld met een badjas. Die zal je warm houden vòòr je in het koude water gaat. Draag ook iets van schoeisel vooraleer je te water gaat. Op die manier krijgen je voeten het niet koud. Het klinkt logisch, maar blijf niet te lang in het water. Als je die koude niet gewend bent, kan je onderkoeld raken en dat is het laatste wat je wil.