De vele bezigheden van acteur Jurgen Delnaet. “Mijn hoofd vult mijn arsenaal van belevenissen onophoudelijk aan. Altijd, en overal.”

In Le Café Royal in het Antwerpse Centrale station bestelt Jurgen Delnaet een koffie en een spuitwater. “Het spuitwater is voor den dorst.” Eergisteren ging hij met Metamorphoses, een theatervoorstelling waarvan hij tot zijn grote genoegen deel uitmaakt, nog in Franse première in Roubaix. De première in Frankrijk was wel meteen de laatste van een reeks voorstellingen, wat eindelijk wat rust kan brengen voor de manus-van-alles die Delnaet is.

“Deze maand was het heel druk, maar goed. Die rol in Metamorphoses wilde ik absoluut hebben. Het is een stuk van een Chileense regisseuse, Manuela Infante, en van in het begin heb ik er alles voor gedaan om er deel van uit te maken. Het leek me een hele fascinerende regisseuse om mee samen te werken. Ik móest die rol gewoon hebben.

Ik kende je nochtans voornamelijk als acteur.

Omdat ik daarmee op televisie kom natuurlijk. Acteerwerk voor in de cinema of op televisie representeert maar een beetje van mijn bezigheden. Theater, dat is mijn echte cup-of-tea. Ik vind het heerlijk om te transformeren, om iemand anders te worden. Als je toneel maakt, sta je voor je publiek. Je beleeft je transformatie samen met hen, wat het veel intenser maakt dan op een filmset een rol te spelen. Acteren voor het scherm doe ik ook heel graag, dat is een heel welkome afwisseling op het theater. Maar op televisie word je uiteraard meer gezien dan in een zaal voor honderdvijftig man.

Ik had je eigenlijk ook eerder in Gent dan in Antwerpen verwacht. Als ik denk aan een rasechte Gentenaar, denk ik aan u.

Dat zal dan door Aanrijding in Moscou komen. Ik heb inderdaad wel al wat rollen in het Gents gespeeld. Dat doe ik ook graag, want ik vind het Gents wel mooi. Al sprak ik dat echte Gentse vroeger wel niet thuis. Een nonkel van mij wel, en zo hoorde ik het wel eens. Ik ben opgegroeid in Zwijnaarde, wat niet echt helemaal Gent is, maar aan de andere kant van de ringvaart ligt. Als er iets te doen was of er moest iets gekocht worden, was het altijd in Gent te doen, wat ervoor zorgde dat ik graag in Gent kwam. Het was een plaats om naar te verlangen. Vandaag ook nog, al woon ik wel al bijna 30 jaar hier, in Antwerpen. Ik heb hier gestudeerd, ben hier blijven plakken, en als je me nu vraagt waar ik thuiskom, is dat eerder in Antwerpen dan in Gent.

Je had in de tweede helft van november negen voorstellingen van Metamorphoses. Nu die afgerond zijn, heb je wel even rust in het vooruitzicht, of niet?

Ik doe al mijn werk als freelancer, dus kan ik zelf wat bepalen wanneer ik veel werk. In ieder geval probeer ik mijn kalender niet vol te steken, mocht ik daar de mogelijkheid al toe hebben. De voorstellingen zijn nu afgerond, maar daarom houdt het werk niet op. Ik geef ook les aan de dramastudenten van het Conservatorium, en daarnaast heb ik altijd wel mijn eigen projecten.

Welke zijn dat dan?

Als kind was ik al vrij vroeg helemaal weg van het fototoestel. Overal waar ik kom, heb ik een fototoestel mee. Nu ook. Je ziet en beleeft de wereld, en met een fototoestel kan je die wereld voortvertellen. Een foto is zoiets klein, een vierkantje, maar je geeft er de wereld mee weer. Iedereen kan die interpreteren zoals hij wil, het is elkeen zijn blik op de wereld.

Het staat ook in je bio op Instagram, dat je naast acteur en performer ook fotograaf bent.

(lacht) Ja, sinds een paar jaar durf ik dat erin te zetten. Ik doe het wel al zo lang, maar fotografie is voor mij geen bron van inkomsten, dus paste ik ermee op om mezelf de titel van fotograaf toe te kennen. Maar het is alleszins een enorme uitlaatklep. Als film- en toneelacteur kan ik mezelf uitdrukken, wat ik heerlijk vind, maar er is nog zoveel dat ik niet kwijt kan. Dat kan ik in de fotografie wel kwijt.

Laatst heb ik uit mijn fotoarchief, uit duizenden en duizenden foto’s, 500 achtergronden geselecteerd. Gewoon enkel achtergronden, beelden van plaatsen zonder mensen. Die ga ik gebruiken in een persoonlijk, kleinschalig theaterproject. Dat ga ik, als het afgewerkt is, wel commercieel proberen verkopen, maar zelfs al wordt dat niks, het is iets wat ik heel graag doe om me erin te verliezen. Om erin kwijt te kunnen wat ik elders niet kwijt kan. En dat loont, want ik ben er artistiek helemaal door voldaan.

Lesgeven, fotografie, jouw acteurschap laat je dus wel toe om ernaast nog andere bezigheden te hebben?

Dat komt in periodes, hé. Een film of een serie inblikken is echt wel heel intens voor de periode dat het duurt, maar dat blijft niet duren. En daarnaast, ik kan wel zeggen dat de opnames zwaar zijn, maar wat is zwaar? Als je tien uur op een dag voor de camera staat te spelen, ben je daar wel moe van, maar dan is in een kobaltmijn werken nog veel zwaarder. Of nu, veel actueler, de hele dag als zorgverlener werken. Dan weet ik dat zwaar maar relatief is, en dat ik vooral niet moet klagen.

Wat ook belangrijk is, is dat een tournage wel eindigt. Je weet wanneer het gedaan zal zijn. Als je elke dag een kobaltmijn in moet, en dat waarschijnlijk voor nog twintig jaar, maakt dat het nog veel lastiger.

Hoelang duurt dat eigenlijk, zo een film of serie inblikken? Amigo’s bijvoorbeeld, waar je chef-kok Rik speelt.

Amigo’s zijn tien afleveringen van elk 45 minuten. Die tournage heeft 92 dagen geduurd, dus zo’n negen dagen per aflevering. En als acteur valt dat dan nog mee, want je bent er niet altijd de hele dag. Andere medewerkers, monteurs of cameramannen bijvoorbeeld, kloppen daar vaak dagen van veertien uur.

Aanrijding in Moscou, een film van bijna twee uur, heeft vijftien dagen geduurd. Dat is een pak minder dan een Hollywoodfilm, of zo. Maar Aanrijding in Moscou was wel een lowbudgetfilm. Het was eerst niet de bedoeling dat hij in de cinema te zien zou zijn, hij was enkel bedoeld voor op televisie. Uiteindelijk is hij toch eerst in de bioscoop gelanceerd, en gelukkig maar, met het succes dat die film had.

Ik herinner mij de scène met de camion onder de spoorwegbrug. Daar heb je ’s nachts moeten draaien?

Ja, dat was dan beginnen van zodra het donker was, hé. Die scène duurt niet zo lang, maar om dat op te nemen gaat daar dus wel veel tijd over. Ik weet nog dat we daar echt een strijd tegen de zon voerden, want het begon al snel klaar te worden, en die scène moest echt in het donker zijn. En een uur voordat het klaar werd, hadden de klankmannen al stress, want dan begonnen de vogels te fluiten op de achtergrond.

Op Wikipedia staat te lezen dat je in 2014 een vinger verloor tijdens het acteren. Ben je zeker met dat relativeren van hoe zwaar acteren is?

In 2014? Dat is dan foutieve informatie. Want ik weet dat ik bij Aanrijding in Moscou, opgenomen in 2008, met een vingerprothese speelde. Nee, dat is al veel eerder gebeurd, in 2005 ergens. Ik droeg toen mijn trouwring en moest over een hekken springen in een hele bruuske beweging. Ik ben toen blijven haperen met mijn trouwring, en dat heeft me mijn vinger gekost.

Nadien vertelde de ambulancier mij dat hij elke dag wel ongelukken ziet gebeuren door trouwringen en juwelen. “Ge moest eens weten”, zei hij, en ik had net mijn vinger verloren. Nu draag ik geen ringen meer, en mijn vrouw trouwens ook niet, zij draagt hem nu aan een ketting rond haar hals. Voor mij is een trouwring dragen ook helemaal nergens meer voor nodig. Kijk eens. Dit hier, deze vinger die ontbreekt, heeft mijn huwelijk veel meer vereeuwigd dan dat een ring dat ooit zou kunnen.

Je droeg je trouwring om je middelvinger?

We waren wat impulsief. Mijn vrouw en ik vonden het niet nodig om ze op maat te laten maken, waardoor we bij de juwelier gewoon enkele modellen van standaardgrootte hebben gepast. Die bleek te groot voor mijn ringvinger, en daarom heb ik mijn ring altijd, of tenminste tot dan, rond mijn middelvinger gedragen.  

Nu ik dat zo allemaal hoor. Een geroemd acteur die vooral theater maakt, ook lesgeeft en een hele uitgebreide uitlaatklep met fotografie heeft. Heb je dan helemaal geen behoefte aan vakantie?

(lacht) Jawel hoor. Ik zie vakantie ook in de letterlijke betekenis ervan. Het woord komt uit het Latijn en staat voor vacare, of zoiets toch. Alleszins betekent het leeg, verlaten, onbezet. En dat is het ook voor mij, zo’n momenten probeer ik ook te installeren. Het hoeft niet per se een week in het buitenland zijn waar ik niks omhanden heb. Gewoon op een andere plek zijn is voor mij ook al vakantie.

Mijn hoofd is wel altijd bezig, dat kan ik niet stoppen. In alles wat ik doe, of het nu in mijn lessen is, als acteur of als fotograaf, overal vertel ik verder wat ik zie. Ik beschrijf wat ik beleef. Mijn hoofd vult het arsenaal van die belevenissen altijd en overal bij. Het stopt nooit. Vorige week ben ik met mijn vrouw naar Oostende gereden, om zomaar een halve dag op het strand te wandelen. Daar had ik het gevoel echt vakantie te hebben. Dat was om het hoofd leeg te maken, ik zou het eerder mediteren noemen dan vakantie nemen.

Wat mag ik je nog toewensen voor de toekomst? Ik hoop alleszins dat ik je snel in een nieuwe rol op televisie zie, en als Gentenaar, mocht je even kunnen.

Je mag me toewensen om steeds beter te worden in alles wat ik onderneem. En om nog veel nieuwe mensen te mogen leren kennen. Het is ook echt nu, sinds de komst van het coronavirus, dat ik de kracht van de goeiendag heb ontdekt. Het kan me echt goed doen om iemand nieuw te ontmoeten en er goed mee te kunnen spreken. Mijn zoon volgt een koksopleiding sinds september. Daar zit hij samen met allemaal verschillende karakters, mensen die allemaal veel van elkaar verschillen. Elke avond komt hij thuis met een steekkaart aan menselijke verhalen. Daar ben ik bijna jaloers op!

Emile Goubau