Hoop na het verlies

Iemand dierbaar verliezen, je wenst het niemand toe. Onze redactie sprak met mensen die het moesten meemaken en brengt hun verhaal. Hoe zij omgingen met het verlies en hun leven terug op de rails hebben gezet na deze zwarte periode lees je hier.

Frank Lannoo (68)

“Het is een leegte die nooit meer valt op te vullen en dat draag je mee voor de rest van je leven”

Frank verloor zijn zoon, die toen 35 jaar oud was na een verkeersongeval. De exacte redenen van het ongeval is nooit achterhaald. “Het is en blijft een moeilijke bladzijde om om te slaan. Je vraagt je constant af waarom het jouw zoon moest zijn, maar je leert het wel te relativeren met de jaren. 

Frederick was mijn enige zoon en dat maakt het nog iets moeilijker om te verwerken. Je eigen kind verliezen is nooit makkelijk en wens je niemand toe maar als het dan ook nog je enige kind is, valt dat extra zwaar. Het is een leegte die nooit meer valt op te vullen en dat draag je mee voor de rest van je leven. N

De periode na het ongeval

Sinds het ongeval van mijn zoon sta ik zelf iets terughoudender in het leven. Ik was nooit echt een losbol maar sindsdien besef ik nog meer dat het onverwachts snel voorbij kan zijn. Wanneer ik beelden zie van jongeren die te veel hebben gedronken, denk ik altijd ‘waarom zoek je het op?’ Dergelijke zaken zijn zeer vaak de oorzaak van ongevallen en het zijn vaak anderen die achter blijven met de pijn en het verdriet. 

Een aantal jaar na het ongeval ben ik beginnen lezingen te geven. Deze gaan dan vooral over hoe ik bepaalde zaken heb ervaren en hoe ik nu in het leven sta. Ik probeer zo te voorkomen dat andere mensen hetzelfde moeten meemaken. Op die manier wil ik mijn steentje bijdragen om zo jongeren er toch bewust van te maken dat het gevaar soms in een klein hoekje schuilt.”

Inge Talloen (50)

“Ik probeer te profiteren van de dingen die ik nog kan doen, want je weet nooit wat er voor de deur staat”

Inge verloor op 17 oktober 1997 haar dochter aan het Reye virus. Ze praat hoe ze met deze verschrikkelijke gebeurtenis omging en haar leven opnieuw heeft opgepakt.

Het gebeurde allemaal zeer snel. Tijdens die korte periode van drie dagen, van dinsdagochtend tot vrijdagmiddag, leef je de hele tijd op hoop, je blijft alsmaar denken dat het goed komt. Nooit dachten we dat het mis kon lopen. Ze, Lore, was niet bij bewustzijn. De dokters hadden haar bewust in coma gehouden zodat we wisten dat ze niet aan het lijden was. Maar in je achterhoofd denk je toch wel niet dat je je kind niet meer levend zal terugzien.

Maar eigenlijk tegen het eind kregen we meer hoop dat het toch goed ging komen. We dachten dat we haar gewoon over een paar dagen wakker zouden maken. Aangezien op het computerscherm de curves zo ver van elkaar stonden en ze haar elke dag meer medicatie gaven zodat ze er meer grip op hadden. De curve was bijna vlak dus besloten ze dat het een goed moment zou zijn om haar wakker te maken en daar leefde je natuurlijk naar toe. Maar toen bleek dat ze geen kracht had om weer wakker te worden. We werden niet verwittigd dat ze het niet ging halen, dus kwam het als een zeer grote verrassing.

Het effect na al die jaren

Ik snap na 24 jaar soms nog altijd niet hoe het zo kon lopen. Na zoiets mee te maken besef je pas wat een kind hebben is. Zeker omdat ik nu een tweede kind heb waar ik wel alles mee kan maken.

Toen het gebeurde was ik ongeveer 28 jaar oud en wou ik gewoon door met mijn leven. We wilden misschien nog kinderen omdat we nog jong waren en ik kon het snel een plaats geven. De begrafenis was op woensdag en de dag erna stond ik al meteen weer op mijn werk. Ik dacht gewoon ‘ik moet door, het heeft geen nut dat ik thuis zit en erover zit te mopperen’. Bij mijn man ging het verwerkingsproces minder snel maar doordat we er samen over konden praten en elkaar steunden, konden we sneller verder met ons leven.

De periode erna

Vooral het eerste jaar kwamen er vaak herinneringen en dat was natuurlijk een hindernis. Met feest- en verjaardagen komt dit wel nog meer naar boven. Maar door met mijn man te praten ging dat dan veel beter. Natuurlijk waren deze gesprekken niet zonder tranen maar het hielp om onze pijn te verwerken.

Vroeger herdachten we haar veel meer want we woonden maar twee straten van het kerkhof waar ze begraven ligt. Toen het nog maar net gebeurd was bezochten we haar zelfs dagelijks maar na verloop van tijd werd dat drie keer per week en zo vervaagd dat een beetje, wat natuurlijk niet wil zeggen dat je haar vergeet. Wanneer we nu langsgaan is dat vaak bij feestdagen en leggen we bloemen in thema van de feestdag. Rond 17 oktober kwam de familie vroeger ook altijd samen en nu heel af en toe doen we dat nog. Maar het wordt uiteraard niet meer zo veel besproken. Ze hoort er natuurlijk nog bij en komt soms eens ter sprake maar niet bij elk feestje. Ik heb het een plaats kunnen geven maar mijn zoon maakt natuurlijk ook veel goed. Gelukkig waren we jong genoeg zodat we opnieuw konden beginnen, moest het nu gebeuren zou dat veel erger zijn, want opnieuw beginnen is nu lastiger.

Effect in het dagelijkse leven

Door deze ervaring zag ik in dat ik moest leren genieten van de kleine dingen in het leven. Vroeger zou ik alleen maar dingen gedaan hebben als het paste en daardoor werd alles uitgesteld. Nu ik ouder ben, wil ik niet wachten om dingen te doen en doe ik ze liefst meteen. Ook al kost het wat meer geld, ik probeer meer kansen te nemen in het leven. Ik probeer te profiteren van de dingen die ik nog kan doen want je weet nooit wat er voor de deur staat.

Natuurlijk ben ik soms bang dat dit bij mijn zoon kan gebeuren. Vooral toen hij kleiner was, waren we soms overbezorgd. Er zijn natuurlijk kleine ongelukjes die gebeuren maar dat wil niet zeggen dat we niet meer kunnen genieten van dingen.

Peter en Lydia (56 & 51)

“Er gaat geen dag voorbij dat we niet aan haar denken, je staat er mee op en je gaat er mee slapen”

Zij verloren hun dochter Kyna na een hersenvliesontsteking die ze opliep op vakantie. Kyna heeft daarna vier jaar in een rolstoel gezeten. Tijdens deze periode kon ze niet praten, lopen, zelfstandig eten en dergelijke. Na vier jaar besloot Kyna zelf om een einde te maken aan haar leven. “Dat kwam voor ons hard aan maar was natuurlijk niet onverwachts. Het was voor haar ook niet makkelijk om gedurende een lange periode vast te zitten. 

Complete omslag van leven

We hebben gedurende die vier jaar de zorg van onze dochter volledig op ons genomen. Dit was in het begin natuurlijk niet makkelijk en vergde enige aanpassingen. Zo moesten we een ziekenhuisbed installeren, een aangepaste rolstoel aanschaffen enzovoort. Na een tijdje liep dit al iets vlotter maar ons leven was natuurlijk wel helemaal veranderd. Jouw leven staat in teken van haar verzorging en dat is logisch maar het valt mentaal niet te onderschatten. 

Toen Kyna zelf besloot uit het leven te stappen, viel dit zwaar. We begrepen dit natuurlijk zeer goed want, net als voor ons, waren de voorafgaande vier jaren voor haar ook niet makkelijk. Het blijft natuurlijk wel je kind en je hoort je eigen kind niet te moeten afgeven. Desondanks stapte ze wel met een smile uit het leven en dat heeft ons ook wel geholpen. We beseften ook vrij snel dat we verder moesten met ons leven. Je kan bij de pakken blijven zitten of verder gaan en we hebben vrij snel besloten dat we verder moesten. Tijdens deze periode hebben we veel steun gezocht bij elkaar. We hebben vaak ons hart uitgestort bij elkaar en een goede huilbui helpt daar soms ook wel bij.

Iedereen verwerkt dat op zijn eigen manier maar persoonlijk hebben wij de draad vrij snel terug opgepikt. Zo hebben we bijvoorbeeld een boom in de tuin waar we haar begrafenis krans hebben gehangen om zo een plekje te maken waar we haar kunnen herdenken maar waar we ook rust kunnen vinden als we het moeilijk hebben. 

Gevolgen van het verlies

Nu ben ik iets sceptischer dan vroeger. Als ik bijvoorbeeld in het nieuws hoor dat kinderen worden verwaarloosd door hun ouders, krijg ik het opnieuw moeilijk en word ik er zelfs een beetje kwaad van. Je doet zo je best om kinderen te krijgen, dan moet je zo ook koesteren. Door de zorg voor Kyna hebben we onze zoon iets minder aandacht kunnen geven en dat knaagt een beetje aan ons. Ik hoop dat hij ons dat niet kwalijk neemt en het begrijpt. 

Bij verjaardagen van Kyna of wanneer haar sterfdag eraan komt, denken we natuurlijk iets meer aan haar, al zit ze elke dag in onze gedachten. Er gaat geen dag voorbij dat we niet aan haar denken, je staat er mee op en je gaat er mee slapen. Het klinkt cliché maar het is wel echt zo.”