Podcast Bron: Pixabay

Radio 1 lanceert ‘Het geheugen van een mug’

Radio 1 lanceert de podcast ‘Het geheugen van de mug’. De podcast gaat over tien afleveringen waarbij er telkens historische, onbekende verhalen worden verteld.

Radio 1 publiceert de gloednieuwe podcast ‘Het geheugen van de mug’. Radiopresentator Koen Fillet gaat in gesprek met een aantal geschiedenisliefhebbers over historische gebeurtenissen die de geschiedenisboeken niet hebben gehaald. De podcast bestaat uit tien afleveringen van telkens tien tot zestien minuten.

De podcast werd gecreëerd door student postgraduaat Podcasting te Gent Emma Vanpaemel. “Het was een leuke uitdaging om de volledige redactie van de podcast te doen. Koen en ik hebben elkaar echt gevonden” getuigt Emma Vanpaemel.

De afleveringen

1. De gescheurde partituur van Toots Thielemans

Jazzmuzikant Toots Thielemans treedt niet graag in Antwerpen op. Hoe komt dat? De aflevering keert terug naar het jaar 1978. Toots Thielemans speelt op het Vlaams Nationaal Zangfeest, waar iemand naar voor stormt en zijn partituur verscheurd. De gebeurtenis komt via via terecht in het archief voor nationale bewegingen (ADVN).

De aflevering bespreekt wat er met Toots is gebeurd en waarom het zo moeilijk te achterhalen is ondanks dat er een geluidsfragment van het concert bestaat. In deze afleveringen is Andreas Stynen docent erfgoedstudies aan de KU Leuven te gast.

2. De vrouwelijke penis

Arts en anatoom Andreas Vesalius heeft de clitoris nooit gevonden. Hij dacht dat de baarmoeder een naar binnen gekeerde penis is. Eeuwenlang dacht men dat je zaad van een vrouw nodig had om zwanger te worden. Tine Claes onderzoekt de geschiedenis van de seksualiteit en beantwoord in deze aflevering de vragen.

3. Kermis in Cholera tijd

Een versoepelingsdebat vindt in 1866 plaats in de Antwerpse gemeenteraad. Mag de kermis doorgaan of niet? Ook in de negentiende eeuw was er een soortgelijk scenario die lijkt op de coronapandemie, maar wanneer spreek je van een epidemie?

Joris Vandendriessche is wetenschapshistoricus aan de KU Leuven en beantwoord de vragen.

4. Het diner in een dinosaurus

Dinosaurussen zijn dichterbij dan je denkt! In het Crystal Palace Park in Londen kan je iguanodons bewonderen die kunstenaar en historicus Benjamin Waterhouse Hawkins maakte. Voor het nieuwe park organiseerde Hawkins op oudejaarsavond van 1853 een zevengangendiner in een dinosaurus. Nelleke Teughels ontdekt het belang van voedsel door onderzoek.

5. Petits Blessé

Na WOI sprak niemand over de rouw en het psychische trauma van de oorlog. Hoe werden personen met shellshock of beter gezegd oorlogsneurose behandeld? Geloofden de artsen in een behandeling? Hoe gaat het leger vandaag om met oorlogstrauma’s?

Deze vragen worden beantwoord door Kaat Wils. Zij doet onderzoek naar de wetenschaps- en medische- en onderwijsgeschiedenis aan de KU Leuven.

6. Pijnloze bevalling

In 1956 raadde paus Pius XII een bevalling onder verdoving af. Een bevalling met pijn zou voor een bevorderde band tussen moeder en kind zorgen. Heeft Christus niet geleden voor ons aan het kruis?

Maarten Laghendries bestudeert katholieke artsen in de 20st eeuw.

7. Komt een man bij de politie voor een leugendetector

Ben je een misdadiger of word je zo geboren? De leugendetector ontmaskert je! Of toch niet? Lokt de leugendetector een valse bekentissen uit? Hoelang bestaat de leugendetector?

Elwin Hofman onderzoeker rond criminaliteit en ondervragingen in de 18e en 19e eeuw is deze aflevering te gast.

8. Een lijk aan de galg

We keren terug naar 16 mei 1569, Barthomoleus Swyndrecht werd opgehangen in het galgenveld van Antwerpen. Het vreemde was dat de man al gestorven was toen hij naar buiten gesleept werd. Waarom werd zijn lijk geëxecuteerd? Welke keuzes werden er gemaakt? Louise Deschryver doet onderzoek naar de dood en religie in de zestiende eeuwse Nederlanden.

9. Een keizersnede zonder toestemming

Charlotte had dunne bekkens en had in 1888 maar twee opties: een abortus of een keizersnede uitvoeren? Dat was in die tijd vaak een doodvonnis, maar waarom? Wat hadden religie en de levensbeschouwingen van de artsen met die keuze te maken? Had de moeder hier iets op te zeggen? Jolien Gijbels doet onderzoek aan de KU Leuven naar religie en moeilijke geboortes in negentiende eeuws België.

10. Cecile de leeuw

Tijdens de zomer van 2015 maken we kennis met een tandarts uit Minnesota. Walter Palmer schoot Cecil de leeuw dood in Zimbabwe. Toch is hij niet de enige met een geweer in de hand. In deze aflevering wordt er teruggekeerd naar negentiende eeuwse traditie van ‘Big game hunting’, jachtfilms en avonturenverhalen.

Raf De Bont bestudeert geschiedenis van natuurbescherming en ecologie in de negentiende en twintigste eeuw.

Van dossiers voorbereiden tot teksten schrijven, foto’s nemen en mee monteren: ik maakte een podcast met Radio 1 en Koen Fillet over een van mijn passies: geschiedenis!” verteld historicus en mede-ondersteuner Emma Vanpaemel.

De podcast is te beluisteren op de app van Radio 1 of via een podcast app.