Kan ek u interesseer met ’n Afrikaanse les?

Iedereen kent ze wel, de leuke samenvoegsels van Vlaamse woorden die gek klinken in het Afrikaans. Maar waar komen ze eigenlijk vandaan? Hoe kan het dat je aan de andere kant van de wereld in je moedertaal kan communiceren? En waar liggen juist de gelijkenissen in de verschillende talen?

De oorsprong van het Afrikaans moeten we niet ver zoeken. 1952 was de start van alles. Dat was het jaar dat koopman Jan van Riebeeck met zijn schip De Dromedaris aankwam aan Kaap de Goede Hoop. Hij had van de VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie) de opdracht gekregen er een bevoorradingspost te stichten voor Nederlandse schepen die op weg waren naar het Oosten en Indië. Om met de inheemse bevolking te kunnen communiceren had men een taal nodig die iedereen kon verstaan. Zo namen door de jaren heen de Afrikanen het Nederlands van de VOC over en maakten er hun eigen taal van, het vereenvoudigd Nederlands. Vele jaren later, met het vrijkomen van Nelson Mandela, zijn er in Afrika elf officiële talen erkend. Afrikaans, Engels en negen inheemse talen (bv. Zulu). Volgens dr. Annelies Verdoolaeghe, experten in Afrikaanse talen en cultuur, worden de dag van vandaag meer dan 2000 talen gesproken in Afrika. Dat is de helft van het totaal aantal gesproken talen in de wereld.

Ooreenkomste tussen die Nederlandse en Afrikaanse taal

Raar maar waar, Afrikaans lijkt harder op het West-Vlaams dan op Standaardnederlands. Dat omdat zowel Afrikaans als West-Vlaams qua kenmerken afwijken van het Standaardnederlands.

In Afrika worden bijvoorbeeld de ‘sch’- klanken als ‘sk’ (schip = skip) uitgesproken en de korte ‘i’ als ‘e’ (ik = ek). Ook de ‘g’ tussen twee klinkers kan in het Afrikaans soms wegvallen. Net zoals in het West-Vlaams valt een ’t’ op het einde van een woord vaak weg (bv. nacht = nach), aldus Verdoolaege. Volgens professor taalkunde, Van Keymeulen, heeft dit een eenvoudige verklaring. Vlamingen en Afrikaners zijn niet verder geëvolueerd in hun taal, terwijl Nederlanders dat wel deden. 

Werkwoorden worden ook maar in één vorm gebruikt, de stam. De infinitief en de onvoltooid tegenwoordige tijd hebben altijd dezelfde vorm. Ek, jy, hy/sy, ons, julle, hulle werk.

Woordeskat 

Iedereen heeft wel eens gelachen met Afrikaanse woorden. Of het nu is omdat ze grappig klinken,  iets anders betekenen bij ons of meestal nog een combinatie van beide. Toch betekent niet elk Afrikaans woord wat je op het eerste gezicht zou denken. Zo is een rekenaar geen rekenmachine, maar wel een computer. Een laptop is dan vrij vertaald een schootrekenaar. Wat voor ons maïs en popcorn is, is voor hen mielies en springmielies. Maklik, is dit nie