Sam Claeys
Sam Claeys. (c) Davy Coghe

‘De stoornis is niet het ergste, wel de mensen die je laten vallen’

Tien jaar geleden kreeg Sam Claeys (58) het verdict te horen dat hij een bipolaire stoornis heeft. Zijn leven ziet er anders uit dan een ‘normaal’ leven. Hij heeft geen partner of kinderen en daardoor kan hij zich onder meer volledig storten op zijn favoriete hobby: films maken.

Vorig jaar verloor Sam zijn beste vriend door een meningsverschil. Sindsdien maakt hij films over zijn bipolaire stoornis om het meer onder de aandacht te brengen. Van vele gesprekken met psychologen is hij ook niet veel wijzer geworden.

Eerst en vooral, hoe gaat het momenteel met jou?

‘Op dit moment voel ik me vrij goed. Ik zit in een manische fase en heb bijna geen last meer van zware depressies. In het verleden was dit wel al eens anders, maar de laatste jaren valt het goed mee.’

Hoe heb je gemerkt dat je een bipolaire stoornis hebt?

‘De eerste keer dat het echt bij me doordrong, was toen ik net 40 jaar werd. Door een impulsieve beslissing kocht ik samen met een goede vriend een oude boerderij in Oostkamp. We stapten in dat project met het ambitieuze idee om het volledig op te knappen, maar ik werkte er als een gek. Slapen deed ik nauwelijks, want hoogstens bleef het bij twee of drie uurtjes slaap. Kort daarna werd ik voor de eerste keer depressief. Ongeveer een jaar later raakte mijn 19-jarige nicht betrokken bij een ernstig verkeersongeval. Dit leidde tot een tweede en een nog zwaardere depressie. Toen wist ik het al bijna zeker, want mijn moeder was ook bipolair. Later vertelden dokters en psychologen me dat je met deze stoornis geboren wordt.’

‘Je moet een eigen manier vinden om er mee te leren leven’

Kreeg je hulp van andere mensen?

‘Toen ik het verdict kreeg, raden ze je natuurlijk altijd aan om met een psycholoog te gaan praten. Dat kan wel een beetje helpen als je totaal niets van de stoornis afweet, maar bij mij was dit niet het geval. Eigenlijk moet je een eigen manier vinden om er mee te leren mee, want alleen jij kent jezelf het beste. Wat dokters of psychologen wel kunnen doen, is hulp aanbieden, maar je moet dan zelf wel nog die hulp aanvaarden als je verder wil met je leven.’

Wat waren de reacties van jouw dichte omgeving toen je hen jouw ‘nieuwe’ leven vertelde?

‘Mijn volledige familie heeft me laten vallen. Zelfs mijn eigen zus die therapeut is en haar man die psycholoog is, negeren me al tien jaar. Af en toe zie ik nog wel een berichtje passeren op Facebook van mijn jongste nicht. Ik reageer daar dan ook op, maar ik krijg nooit een reactie. Het doet me pijn om dat te zien. Soms schrijf ik dan wel eens iets op Facebook dat gericht is naar hun en dan sturen ze me dat ik over de schreef ga. Mijn beste vriend verliet me vorig jaar door een discussie en dus ben ik momenteel alleen. Spijtig genoeg verloor ik enkele jaren terug mijn partner aan zelfdoding omdat hij met donkere gedachten zat. De mensen in mijn straat reageren wel positief omdat ze weten wat ze kunnen verwachten als ik een slechte dag heb.’

Hoe ziet een dag van Sam met een bipolaire stoornis eruit?

‘Heel boeiend. Het ziet er veel anders uit dan een ‘normaal leven’ denk ik. ’s Nachts slaap ik maar drie tot hoogstens vier uren, maar dat geeft me op een of andere manier wel voldoende energie. Natuurlijk houdt je dat niet lang vol en dat weet ik zelf ook zeer goed. Na een paar maanden kreeg ik ook al een depressie en dan moet je opnieuw van nul beginnen. Het leven ziet er op dat moment niet bepaald prettig uit, maar in de andere periodes krijg ik veel energie uit mijn bipolaire stoornis. Mijn dagen zijn gevuld met creativiteit. Vroeger zag mijn leven er totaal anders uit, maar nu ik het al tien jaar weet, geniet ik van meer creativiteit. Ik maak dan ook kortfilms om mijn creativiteit kwijt te spelen en dat lukt.’

‘Corona maakt mijn leven zelfs makkelijker’

Heb je het gevoel dat je anders bekeken wordt door je stoornis?

‘Ja. Veel mensen hebben me hierdoor ook laten vallen. Vijf jaar geleden gebeurde er een familiedrama en dat was niet mijn fout, maar toch kreeg ik de schuld. Sommige mensen denken dat ik het fake en lachen met mijn stoornis. De stoornis is niet het ergste, wel de mensen die je laten vallen. Mijn beste vriend begreep me in het begin, maar heeft me nu compleet laten vallen omdat ik eens wat verkeerd tegen hem zei. Verder verliet mijn zus, die therapeut is en haar man die dokter is, me ook terwijl ze ook goed weten wat het is. Ik snap dat niet, maar kan er niet veel meer aan veranderen.’

Hoe bevalt de combinatie van jouw bipolaire stoornis en corona?

‘Als ik heel eerlijk moet zijn, is dit voor mij een prima situatie. Corona maakt mijn leven zelf makkelijker. Ik ondervind zelf totaal geen last van de pandemie en op sommige momenten vind ik het leuk. Minder mensen op straat, minder drukte en minder mensen die me aanstaren dat vind ik leuk. Ik hou niet van drukte in supermarkten of hier op sommige plekken in Brugge, dus is dit nu een perfecte combinatie voor mij.’

Kan je ooit nog verlost geraken van de stoornis?

‘Neen, dit is voor het leven en daar kan ik niet meer vanaf. Ik vind het ook niet erg, want het leven dat ik nu heb wil ik niet inruilen voor een ander.’

Wie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de site www.zelfmoord1813.be.