Het strakke en minimalistische aan Bauhaus komt ook terug in zijn logo. ©Wikipedia

Bauhaus, waar het nuttige tot de perfectie leidt

Podcastrecensie – Bauhaus (Klara)

Honderd jaar geleden zat Bauhaus al honderd jaar voor op zijn tijd. Een baken van functionele kunst gegrond op het credo van het “Gesamtkunstwerk”. Soms in swingend Frans, soms ook in plechtstatig Duits. De Klara-podcast brengt een compleet eerbetoon aan de school, maar gaat wel uit van heel wat voorkennis bij zijn publiek.

We tekenen 1919 als de Duitse architect Walter Gropius aangesteld wordt als directeur van het nieuwe Bauhaus in Weimar. De eerste van drie, maar Gropius blijft wel het langste aan. De architect wil aan Bauhaus een nieuwe generatie ambachtslieden opleiden, en richt zich in de eerste jaren vooral op massaproductie van glazen, borden en textiel. Bauhaus was in essentie misschien wel een productiehuis.

Het instituut bestond trouwens niet enkel bij gratie van zijn opleidingsactiviteiten. De Zwitserse Johannes Itten, schilder en docent aan Bauhaus, vond dat kunstenaar zijn ook een bepaalde levensstijl betrof: veel look en ui eten, om het lichaam te reinigen.

Maar bovenal staat Bauhaus voor de samenkomst van alle kunstvormen. “Muziekleraar Gertrud Grunow ontwikkelde een systeem van harmonisatie waar Bauhausstudenten leerden dat kleuren, tonen en bewegingen één systeem vormden. Wie zich niet flexibel opstelde, werd naar Grunow gezonden om zich los te maken”, aldus kunsthistoricus Andreas Pinczewski.

Puzzelen

De Bauhaus-podcast begint in medias res. Host Gudrun De Geyter gooit het verhaal niet zomaar voor de voeten; je mag het zelf samen puzzelen. Met de doorleefde getuigenissen van geoefende sprekers, maakt de podcast het je zelf makkelijk.

Kunsthistoricus Mienke Simon Thomas en VUB-professor Werner Adriaenssens zijn twee van de gasten die ruimschoots de tijd krijgen om eigen verhalen en bevindingen uit de doeken te doen, telkens met een tastbare link naar de Bauhäusler in kwestie.

Of het nu gaat over een kandelaar van Henry Van De Velde die niet eens tot de Bauhauscollectie behoort of de relatieve bohemien-levensstijl van de Bauhausvrouwen tegenover het alternatief van de drie K’s – keuken, kinderen en kerk -, de podcast toont zich immer scherpzinnig en laat de school door de quasi-exhibitionistische getuigenissen opnieuw leven.

Estafetterace

De eerste aflevering geeft meteen een van de belangrijkste principes van het Bauhausonderwijs mee: de propedeuse of ook wel de inleidende cursus waarin je alles wat je ooit leerde, afleert. In de podcast krijg je het stukje over de propedeuse voorgekauwd mee. ULB-professor Véronique Boone leidt je in, Mienke Simon Thomas voert de bevalling uit – in schril contrast met de net aangeleerde Franse term, dus.

Wie een podcast zoekt die kan dienen als achtergrondvertier, zoekt beter nog wat verder. Wie ook maar een minuut afdwaalt, een stukje lego uit de neus van de hond wil halen of vlug nog wat look aan de soep toevoegt om volledig in de Bauhaussfeer te komen, is eraan voor de moeite. De sprekers lossen elkaar af in een razendsnelle estafetterace en De Geyter – die redevoert met een sérieux waar zelfs de meest ambitieuze zondagpastoor niet aan kan tippen – komt heus niet even tussen om je bij te praten.

In acht afleveringen dompelt Klara je wel deskundig onder in de vreemde wortels van de Duitse kunstschool en de impact die ze vandaag nog heeft én weet ze zelfs een volledige aflevering te wijden aan een stoel.

Een stoel die de Amerikaanse architect Marcel Breuer reduceerde tot het minimum, zonder hem daarbij onherkenbaar te maken. In dat opzicht is die te vergelijken met de opzet van deze podcast. Een minimalistische lay-out, aangevuld met belanghebbende bijdrages en fragmenten die de school vandaag herkenbaarder maakt dan ooit.

De podcast is te beluisteren via Spotify en de Klara-website.