© Flickr

The Dark Knight: een visitekaartje van formaat

Een film die de torenhoge verwachtingen inlost. Het gebeurt niet vaak, maar The Dark Knight slaagt er wonderwel in. De tweede Batmanfilm van regisseur Christopher Nolan is geen typische kakafonie aan explosies, maar een spannend epos waarin de zoektocht naar jezelf centraal staat. Een thema dat iedereen herkent, maar vandaag te weinig aandacht krijgt.

Release: 23 juli 2008

Regisseur: Christopher Nolan

Genre: psychologische misdaadthriller

Het verhaal begint waar de eerste film eindigde. Een nieuwe superbandiet, genaamd Joker, terroriseert Gotham City en wil de ware identiteit van Batman onthullen. Het is aan multimiljonair Bruce Wayne om de Joker te stoppen en niet alleen zijn eigen identiteit te redden, maar ook Gotham City.

Net als de eerste Batmanfilm schept The Dark Knight een donkere sfeer die Nolan eerder in Memento al toepaste. Geen ideaal beeld van de medemens, maar een realistisch portret van individuen die de nadruk legt op hun slechte eigenschappen. Daarnaast is die donkere sfeer ook visueel te zien. Naarmate het verhaal vordert, zie je letterlijk hoe Gotham evolueert naar een grauwere en anarchistische stad.

Onzekere held

Naast Nolan verdient ook John Papsidera, de casting director, een eervolle vermelding. De film blinkt uit in enkele magnifieke vertolkingen, met op kop Heath Ledger. Hij zet op meesterlijke wijze een Joker neer die duister, psychotisch,  sadistisch, maar ook intelligent en authentiek overkomt. Een getormenteerde einzelgänger die door zijn moeilijke verleden gevormd is.

Toch onderscheidt de film zich vooral met het psychologische aspect dat sterk in het verhaal verweven zit. Met name Christian Bale toont hoe Batman steeds meer aan zichzelf twijfelt en zich afvraagt of hij nog een plaats heeft in Gotham. Hij portretteert geen superheld, maar een gewone man met zijn eigen, complexe karakter.

Met de karakterevolutie toont The Dark Knight hoe het een nieuw element weet toe te voegen aan de doorgaans rigide structuur van comic bookfilms. Waar de meeste superheldenfilms hun spanning uit overdreven explosieve scènes halen, slaagt The Dark Knight erin een extra portie onrust toe te voegen via de personages. De voortdurende karakterwisselingen bezorgen de kijker een extra laag nervositeit en geven het verhaal meer cachet.

Identiteit

Naast Batman stellen ook andere personages zichzelf in vraag. “Can you avenge evil without becoming it?” Inspecteur Harvey Dent worstelt ermee. En zo brengt The Dark Knight een belangrijk thema naar voren: identiteit en de zoektocht ernaartoe.

Jongeren die experimenteren met drugs, de rage om verschillende MBTI-persoonlijkheidstesten af te nemen, bepalen of je gelovig bent of niet, we zoeken vandaag allemaal naar onze identiteit en iedereen wil een antwoord krijgen op de vragen: Wie ben ik? Wat is mijn origine? Waar geloof ik in? Dat laten we tegenwoordig bepalen door politici of gratis en ongefundeerde internetanalyses.

Dat is net niét het geval bij The Dark Knight. Hier toont Nolan dat je zélf naar je identiteit moet zoeken en dat zoiets gepaard gaat met onzekerheid. Maar uiteindelijk kom je er wel, wat aangetoond wordt door Batman die op het einde zichzelf, vanwege zijn credo, opoffert.

Al misrekent The Dark Knight zich ook op enkele vlakken. Zo klonk Batmans stem overdreven zwaar en verdienen Morgan Freeman en Michael Caine beduidend meer schermtijd dan hun bescheiden bijrollen. Maar goed, dat zijn eerder druppels op een gloeiende plaat.

Deze Batmanfilm blijft tot vandaag een van de meest relevante films ooit. Niet alleen omdat het met een sterke cast en verhaallijn de weg plaveide voor hoogstaande comic bookfilms, maar ook omdat het verhaal onvervalst toont hoe je jezelf als persoon ontdekt. Een aspect dat in onze maatschappij schromelijk onderbelicht blijft.