(c) MGM/ Orion Clarice M. Starling (Jodie Foster) verhoort Dr. Hannibal Lecter (Anthony Hopkins)

‘The Silence of the Lambs’: Quid pro quo; voor wat, hoort wat

Psychologische horror | Regie: Jonathan Demme | Met: Jodie Foster, Anthony Hopkins, Scott Glenn en Ted Levine

Wat als je een vertrouwensband moet creëren met een ware ‘kannibaal’? The Silence of The Lambs (1991) is nog altijd een voorbeeld voor regisseurs en acteurs op het gebied van thriller en horror. Regisseur Jonathan Demme maakte een verfilming van het gelijknamige boek van Thomas Harris (1988). Een lugubere sfeer, een gewiekste plottwist en ook het Stockholmsyndroom dat parten speelt. Het zijn de drie hoofdingrediënten van klassieke en moderne horror.

The Silence of the Lambs heeft een raadselachtige titel. Het is niet wat je meteen zou verwachten bij psychologische horror. Jodie Foster, wereldberoemd door haar rol als twaalfjarige prostituee in Taxi Driver, kruipt in de rol van agent in opleiding Clarice Starling. Het accent van West-Virginia zorgt voor iets wat weg heeft van een cowboyfilm, maar ook volledig toepasselijk in Foster haar vertolking van Special Agent Starling.

De verontrustende sfeer is meteen aanwezig. Mistige sfeer, donkere cellen vol met psychiaters en elke Amerikaan in de ban van ‘Buffalo Bill’. Hij is het prototype van de ideale seriemoordenaar toen en nu nog altijd. Een blanke man, ouder dan twintig, met een laag zelfbeeld, die een gevoel van macht krijgt door te doden.  ‘Buffalo Bill’ begeert het vrouwelijk lichaam. Niet toevallig want een seriemoordenaar begeert wat hij dagelijks ziet. Buffalo Bill heeft dan ook maar één doel voor ogen, een vrouwelijke versie van hemzelf maken. Misschien zelfs tot op het onwezenlijke af. Hij wil een vrouwelijk pak maken met de huiden van zijn slachtoffers…

Toch is de FBI het spoor helemaal bijster om Buffalo Bill op te sporen. Daarom moet agente in opleiding Starling de psychopathische seriemoordenaar Dr. Hannibal Lecter aan het praten krijgen. Meesterlijk, een hoog alfa-malegehalte en bovenal aimabel; het zijn drie karaktereigenschappen die Anthony Hopkins toe-eigent aan dr. Hannibal Lecter.

De relatie tussen Starling en Lecter kan je dan ook sterk vergelijken met het verhaal van Denver en Monica, de bankbediende uit “La Casa de Papel”. Allebei de vrouwen worden overvallen met het Stockholmsyndroom. En allebei ontwikkelen ze ook een sterke vertrouwensrelatie met de antiheld van het verhaal.

“Om een seriemoordenaar te vangen, moet je denken als een seriemoordenaar.” Het is een van de vele puzzelstukjes in het verhaal die dr. Hannibal Lecter geeft aan Clarice.  Maar daar knelt juist ‘het schoentje’. Quid pro quo, voor wat hoort wat en in ruil voor informatie over haar jeugd is dr. Lecter bereid om de puzzel van het verhaal uit te leggen. Onder elk puzzelstukje zit opnieuw een diepere laag aan informatie, want Starling krijgt het niet zomaar in de schoot geworpen. Net als ‘El Professor’ tekent Lecter het plan uit en Clarice moet het uitvoeren. Elk puzzelstukje is een cryptogram, een hint die ze moet ontcijferen in de zoektocht naar Buffalo Bill.

Net zoals u en ik sympathie krijgen voor de mannen en vrouwen in de rode pakken met een Dalímasker in La Casa de Papel, zo voel je beetje bij beetje ook de sympathie voor Lecter opborrelen. De voormalige psychiater straalt sympathie uit, zijn blikken dringen door maar geven een familiaal gevoel. Tegelijk heeft Dr. Lecter een virtuoos brein en is hij meesterlijk manipulatief. De fascinatie en inspiratie van Clarice voor dr. Lecter komen ook sterk tot uiting in hun dialogen.

Met The Silence of the Lambs zet regisseur Jonathan Demme een moderne klassieker neer die voor kippenvel blijft zorgen. De montagetrucs zijn een voorbeeld voor de hedendaagse films. Tot slot drijft de keuze van de psychedelische muziek het hele verhaal naar een ultieme climax (“Q Lazzarus – Goodbye Horses”).

Kan dr. Lecter de nachtmerries van Starling stoppen en zo de stilte van de lammetjes achterlaten? Of blijven de lammetjes verder schreeuwen?