“De extra premies wegen niet op tegen de werkdruk”

De Brusselse politie kampt met een chronisch personeelstekort. Sinds de terreuraanslagen in Zaventem is dat tekort zelfs nog groter dan voordien. De media berichten regelmatig over de kwestie, maar de kern van het probleem kaarten ze nauwelijks aan. Wat is de oorzaak van het probleem? Het blijkt dat er meerdere redenen zijn.

Het is 17 oktober. De Franstalige krant ‘La Dernière Heure’ publiceert een artikel over het tekort aan politiemensen in de zone Brussel. ‘311 politieagenten ontbreken in Brussel-Elsene’ luidt de kop. De statistieken in het artikel tonen aan dat er bij elke functie tekorten zijn. Bij de hoofdinspecteurs is die het grootst. Slechts de helft van het aantal toegelaten hoofdinspecteurs is ook effectief aangeworven.

Geen eenduidige oorzaak

Het is duidelijk dat het personeelstekort al jaren aansleept. “Elk jaar vindt de politie moeilijker agenten”, zegt Stijn Pauwels van de liberale politievakbond VSOA. “De job is veel minder aantrekkelijk dan vroeger. Het loon van de politieagenten is bijvoorbeeld sinds 2001 hetzelfde gebleven. In al die jaren kregen de agenten enkel een kleine looncorrectie”, verklaart Pauwels. “Met lange files naar Brussel, hebben de agenten een langere reistijd. Als je dat optelt bij de lange diensten die ze doen, dan worden hun dagen heel lang”, aldus Pauwels.

Stijn Pauwels: “In Brussel ben je constant bezig, je hebt nooit een halfuur pauze.” © Matthew Pyck

Ook de werkdruk speelt volgens Pauwels een grote rol. “Je krijgt in Brussel wel extra premies, maar die wegen niet op tegen de stijgende werkdruk. Als je naar andere werkzones gaat, verlaagt die meestal.”

“De criminaliteit stijgt ook dag na dag”, zegt Arsam Zohrevand, eigenaar van een lokale Delhaizewinkel die vorig jaar zeven keer werd overvallen. Hij vindt dat de criminaliteit de laatste jaren gestegen is. Volgens hem evolueert de wet niet mee: “De criminaliteit stijgt dag na dag. Het geweld en ook het vandalisme nemen toe. De wet in België is over het algemeen te vriendelijk en niet aangepast aan de groeiende criminaliteit in Brussel. Als ik met politieagenten praat, zeggen ze dat ze het beu zijn om dieven en vandalen te blijven zoeken, ze op te pakken en ze na een lichte straf weer te moeten laten gaan.”

Maïté Van Rampelbergh, woordvoerster van burgemeester Close, ziet een andere oorzaak voor het probleem. “We kampen nog steeds met een personeelstekort vanwege de rekruteringsprocedure. Het duurt twee jaar om die in orde te brengen. Daarbij komt ook nog dat het federale niveau verantwoordelijk is voor die aanwerving”, beweert Van Rampelbergh. “Voor dit jaar hebben we 231 miljoen euro extra vrijgemaakt, maar met alleen extra geld komen we er niet.”

Meer werven in eigen streek

Pauwels pleit voor meer rekrutering in de stad. “We moeten gerichter rekruteren. In Antwerpen heeft de lokale politie bijvoorbeeld al een eigen rekrutering en daar is het personeelstekort niet zo’n issue. Daar gaan ze mensen die in of rond Antwerpen wonen extra begeleiden via bijscholing, coaching en voorziet de politie ook gezamenlijke sportactiviteiten. Dat zou ik in Brussel ook doen.”

Het project ‘PolBru Kadetten’ is volgens Pauwels een manier om meer mensen uit Brussel warm te maken voor een job bij de politie. “Met dat project zoekt de politie jongeren die willen deelnemen aan een activiteit met de politie, zoals de Brusselse Korpsfeesten. Zo krijgen ze voeling met het terrein en hoopt de Brusselse politie effectief mensen te overtuigen om bij hen aan de slag te gaan.”

Van Rampelbergh staat ook positief tegenover een gerichtere rekrutering, maar volgens haar is dat niet vanzelfsprekend. “Dat zou uiteraard een gemakkelijkere en logischere aanpak zijn. Het zou veel beter zijn als er agenten in Brussel zouden werken die de problemen en de gevoeligheden van de stad kennen. Als stadsbestuur hebben wij dat echter niet in de hand. Naast de rekrutering, gebeurt ook de verdeling van de agenten op federaal niveau. Daar zijn we dus afhankelijk van.”

Volgens Zohrevand is er eerder een communicatieprobleem bij de politie. “Sommige dagen zien we meerdere combi’s, maar andere dagen zien we ze helemaal niet. Ik denk dat de agenten niet altijd op de hoogte zijn van wat hun collega’s doen.”

Zelf vindt Van Rampelbergh dat de relatie tussen de politie en burger beter moet. “We hebben al projecten opgestart om de politie dichter bij de burger te brengen. Een daarvan is ‘Coffee with a cop’. Het idee is dat politieagenten en burgers met een kop koffie in gesprek gaan met elkaar. De burgers kunnen dan kennismaken met agenten, hen vragen stellen en hun bezorgdheden delen met hen. Op die manier hopen we de band tussen politie en burger te versterken en het slechte imago van de politie weg te werken.”

Zohrevand heeft ook begrip voor de problemen bij de politie zelf. “Als ik met hen praat, krijgen ze voortdurend oproepen over een winkeloverval of een autodiefstal door hun radio. Ze zeggen dat ze door onderbemanning voortdurend moeten overwerken en dat de wet te laks is. Als ze ’s avonds patrouilleren door de straten en ze betrappen iemand die de wet overtreedt, moeten ze die na een paar uur weer vrijlaten. Ze zijn dat beu”, besluit Zohrevand.

Het hoofdkantoor van Brussel-Elsene waar er een tekort van 311 agenten is.  © Pyck Matthew