Boris Johnson in het Lagerhuis. Copyright UK Parliament / Jess Taylor

Nieuw dieptepunt voor Boris Johnson

De brexit-aftelklok staat vandaag op 35 dagen. De Britse premier Boris Johnson blijft hardnekkig vasthouden aan de brexit met of zonder akkoord met de Europese Unie op 31 oktober. Toch lijkt Johnson allesbehalve onder de indruk van de hevige confrontatie van vannacht met het parlement.

Gisteren verklaarde het Britse hooggerechtshof de door Johnson uitgevaardigde opschorting van het parlement voor vijf weken onwettig. Hierdoor kon het parlement vannacht opnieuw bijeenkomen om de premier zijn daden te laten verantwoorden en dat leidde tot een woelig, maar emotioneel debat.

De Britse premier zou ook al een plan hebben om het parlement opnieuw op te schorten. Dit keer zou hij gebruikmaken van de ‘Queen’s speech’. Dit zou ervoor zorgen dat het parlement opnieuw voor een week dicht moet om de voorbereidingen te treffen voor een toespraak van de Britse koningin. Dat zou dan weer een opportuniteit creëren voor Johnson om er de brexit door te krijgen, zonder stemming in het parlement.

Johnson hield vannacht geen blad voor de mond. In een assertieve toespraak daagde de premier de oppositie in het Lagerhuis uit om een motie van wantrouwen in te dienen. Zo kunnen vervroegde verkiezingen toch mogelijk gemaakt worden. Hij verweet het parlement dat het niet alleen een no-dealbrexit wil voorkomen, maar dat het ook in het geheel wil afstappen van een brexit door de onderhandelingen met de EU te saboteren. De mogelijkheid bestaat dat het parlement de komende uren een motie van wantrouwen indient en daar moet dan de volgende dagen over gestemd worden.

(lees verder onder de video)

Boris Johnson daagt het Britse parlement uit om een motie van wantrouwen in te dienen.

Hoe liggen de kaarten van Bo-Jo?

Naarmate de deadline van 31 oktober dichter komt, worden de mogelijkheden van Bo-Jo, zoal Boris Johnson in de Britse pers vaak genoemd wordt, kleiner en kleiner. Een eerste mogelijkheid zou zijn om de deal die Johnsons voorgangster Theresa May met de EU maakte, erdoor te krijgen. De kans is wel klein dat hij voor deze mogelijkheid kiest, omdat hij zelf een felle tegenstander is van het akkoord. De Britse premier maakte wel bekend dat de onderhandelingen met de EU over een vernieuwde versie van het brexitakkoord, goed opschieten. Het is wel niet duidelijk met wie precies onderhandeld wordt. En ook vanuit de Europese Unie blijft het voorlopig muisstil over eventuele nieuwe onderhandelingen en het resultaat ervan.

Premier Johnson verloor enkele weken terug zijn meerderheid in het parlement door een aantal overgelopen conservatieve politici. De enige oplossing om die meerderheid terug te winnen, zijn verkiezingen. Dat is de tweede mogelijkheid. Op die manier zou Johnson de wet die een no-dealbrexit uitsluit, opnieuw kunnen laten intrekken. Zoals verwacht komt de clash tussen het parlement en de regering in Londen op een hoogtepunt. Zowel de socialistische Labourpartij als de Schotse nationalisten willen nieuwe verkiezingen, op voorwaarde dat Johnson de EU om een nieuw uitstel voor de brexit vraagt. Maar ook hier is de kans erg klein dat hij akkoord gaat met deze voorwaarde.  

De derde mogelijkheid lijkt de meest onwaarschijnlijke. Boris Johnson zou zelf ontslag kunnen nemen om zo de verantwoordelijkheid door te schuiven. De Liberal Democrats verwijten premier Johnson dan weer dat hij geen respect heeft voor enerzijds het Hooggerechtshof en anderzijds de parlementaire traditie, en dus moet opstappen. Nieuwe verkiezingen lijken de meest logische keuze, al zijn er weinig gegadigden die een eerste stap willen zetten naar een oplossing. Wat er nu verder zal gebeuren, blijft afwachten.