Twee universitaire diploma’s en toch dakloos

Naar aanleiding van de grote daklozenbevraging in Brussel, kwamen we terecht bij het emotionele verhaal van Johan D’haenen. Hij had een goed draaiende zaak in het zuiden van Frankrijk maar als gevolg van een overslaande brand was hij van de ene dag op de andere dakloos.

Johan D’haenen (63) hield samen met zijn vrouw een goed draaiende horecazaak open in het zuiden van Frankrijk. Toen zijn relatie met zijn vrouw op de klippen liep, besloot hij om zijn winkel te verhuren. Johan was zelf niet aanwezig toen de brand uitbrak en moest het nieuws via de telefoon vernemen. Toen hij ter plaatse kwam was zijn hele winkel uitgebrand.

Johan was er van overtuigd dat hij goed verzekerd was, maar toch vond de verzekeringsmaatschappij een achterpoortje waardoor ze alleen betaalde voor het onroerend goed. De hele inboedel werd niet gecompenseerd. Zo belandde Johan met een diploma filosofie en taal en letterkunde op straat.

Met Belgische diploma’s een job vinden in Frankrijk was heel moeilijk.

Met de diploma’s waar Johan lang voor had gestudeerd een job vinden in Zuid-Frankrijk was heel moeilijk, want zijn diploma’s werden niet erkend.  Hij had ook geen tijd om rustig een nieuwe job te zoeken. “Dat gebeurt hier dus ook: mensen die bijvoorbeeld dokter zijn en die appartementen schoonmaken. Gewoon omdat ze geen erkenning van hun diploma hebben.”

Zonder vooruitzicht op werk en zonder huis zakte de moed in Johans schoenen. Zo vertelt hij zelf hoe moeilijk de dagen waren ”Er zijn momenten geweest waarop ik het echt niet meer zag zitten. Ik herinner mij heel concreet dat ik soms dagen daar gewoon lag te liggen, op straat of op een bank in het park. Ik had nergens zin in en ik wou niets doen.  Gelukkig waren er dan mensen die mij kwamen halen die mij overhaalden om een wandeling te doen. Het is ook door die mensen die mij echt probeerden te helpen dat ik terecht gekomen ben bij opvangcentrum Le Tremplin in Perpignan”

Het opvangcentrum Le Tremplin.

In Le Tremplin, een opvangcentrum voor daklozen in het Franse dorpje Perpignan, vond Johan volledig zijn draai. Het opvangcentrum bood onderdak en verschillende jobs aan de daklozen. Johan werkte voor het onderdeel dat “pain contre le faim” heette. Zo ging hij elke ochtend op pad om oud brood op te halen bij bakkerijen en supermarkten. Daar werd hij vaak geconfronteerd met de gigantische hoeveelheden eten die werden weggegooid. Het opgehaalde brood werd dan gedroogd en in plastiekte zakken verpakt. Dit verkochten ze dan aan lokale boeren als voer voor de dieren. Voor dat werk  kreeg Johan een kleine vergoeding. In de namiddag leerde Johan met verschillende computerprogramma’s werken op een computer die door het opvangcentrum werd aangeboden.

Opvangcentrum Le Tremplin had ook een absolute nultolerantie voor alcohol. Wie zelfs maar werd betrapt met een pintje in de hand werd onherroepelijk aan de deur gezet. Deels hierdoor is het nooit in Johan opgekomen om ondanks alle ellende naar de drank te grijpen.

De terugkeer naar België

“Na drie jaar in Le Tremplin riep de baas van het opvangcentrum Jean Marie mij naar zijn kantoor. Toen werd ik verrast met het nieuws dat Jean Marie mij aan de deur ging zetten”. Hij vertelde mij dat ik mezelf aan het ingraven was en weer op eigen benen moest staan.” Na een week solliciteren kon Johan al aan zijn eerste werkdag beginnen als computerleerkracht op een Franse school.

Johan kreeg via een vriendin in Kortrijk, een van de weinige oude vrienden waar hij nog contact mee had, de tip om te komen solliciteren bij Howest, de Hogeschool West-Vlaanderen . De school in Frankrijk waar Johan werkte, draaide niet zo goed en ook betalingen bleven soms uit.  Daarom besliste hij om toch een sollicitatiebrief te schrijven.  Hij kreeg heel snel goed nieuws en mocht al na een week beginnen werken in Kortrijk.

Geen spijt van deze emotionele periode

We vroegen aan Johan of hij de situatie anders zou aanpakken als hij het allemaal opnieuw mocht doen. Zijn antwoord is opmerkelijk: ”Met alles wat ik nu weet, zou ik zeggen ‘nee’ want ik ben goed terechtgekomen. Ik ben eigenlijk blij dat het voor mij zo gelopen is. Ik heb daar enorm veel van geleerd en opgestoken. Ik heb wel heel veel dingen verloren en heb veel meegemaakt en toch ben ik heel blij met hoe het gelopen is”

Johan gaat soms nog terug naar Zuid-Frankrijk. Vorig jaar bezocht hij nog verschillende plekken waar hij als dakloze heeft geleefd. Zowel het terugzien van deze plekken maar ook het praten over deze tijd in Johan’s leven brengt tranen in zijn ogen.   Hij beseft maar al te goed dat hij door het oog van de naald gekropen is.